Ömer Hayyam Sözleri

Ömer Hayyam Kimdir? Hayatı ve Kısa Biyografisi

Ömer Hayyam, İranlı şâir, filozof, matematikçi ve astronom.Hayyam, Nişabur doğumludur. Yaşadığı dönemin ünlü veziriNizamülmülkveHasan Sabbahile aynı medresede zamanın ünlü alimi Muvaffakeddin Abdüllatif ibn el Lübad’dan eğitim görmüş ve hayatı boyunca her ikisi ile de ilişkisini kesmemiştir. Bazı kaynaklar;Hasan Sabbah’ın Rey kentinden olduğu Nizamül-Mülk’ün de yaşça Ömer Hayyam veHasan Sabbah’tan büyük olduğunu ve böylece aynı medresede eğitim görmediklerini belirtmektedir. Yine de Ömer Hayyam,Hasan SabbahveNizamülmülk’ün ilişki içinde olduklarını inkar etmemektedir. (Kaynak: SemerkantAmin Maalouf’un bu kitabında Hasan Sabbah ve Nizamül-Mülk ile Ömer Hayyam’ın ilişkisini ve hikâyelerini kurgulamış olabileceği de düşünülmelidir. Hayyam’ın kenԁi ԁilinԁen yazılı böyle bir açıklaması yoktur.)Ömer Hayyam, birçok bilim insanınca Bâtınî ve Mu’tezile anlayışlarına ԁâhil görülür. Evreni anlamak için, içinԁe yetiştiği İslam kültürünԁeki hâkim anlayıştan ayrılmış, kenԁi içinԁe yaptığı akıl yürütmeleri eşine az rastlanır bir eԁebi başarı ile ԁörtlükler halinԁe ԁışa aktarmıştır.Hayyam aynı zamanda çok iyi bir matematikçiydi. Üçüncü dereceden bilinmeyen denklemlerle ilgili yazdığı bir eserinde bilinmeyen rakamın yerine Arapçada “şey” anlamına gelen kelimeyi kullanmıştır. Daha sonra bu eseri diğer dillere çevrilirken İspanyolcaya “Xay” olarak geçmiştir. Bu kelime ilk harfine indirgenerek bilinmeyen rakamın simgesi “x” olarak kullanılmaya başlamıştır.Binom açılımını ilk kullanan bilim insanıdır. Hayyam, genelde şiirlerindeki eğlence düşkünlüğünün belirgin olmasından dolayı rubaileri ile ünlenmiştir.

Ya sırtımıza alıp taşıyoruz, ya ayağımızın altına alıp çiğniyoruz; öğrenemedik bir türlü yan yana yürümeyi.
Ölmemek elimizde değil ki bizim. İyi yaşamamak beni tek korkutan.
Ya sırtımıza alıp taşıyoruz, ya ayağımızın altına alıp çiğniyoruz; öğrenemedik bi türlü yan yana yürümeyi.
Bu dünyaya gelip gitmemizin kazancı nerede? Ömrümüzün umut ipliği ne oldu, nerede? Bu feleğin çemberinde nice temiz canlar yandı kül oldular, hani dumanları, nerede?
Gece, gül bahçesinde ararken seni, gülden gelen kokun sarhoş etti beni; seni anlatmaya başlayınca güle baktım kuşlar da dinliyor hikayemi.
Tanrı gülüşünle öfkeni almış senin, Birinden cennet yapmış, birinden cehennem. Sen cennetimsin benim, ben senin uslu kulun: Açılsın kapıları bana cennetimin!
Gelmek elde olsaydı ben elbette gelmezdim.Gitmek elde olsaydı ben elbette gitmezdim.En iyisi şu idi ben bu fesat dünyaya;ne gelip ne bulunmak, ne de gitmek isterdim.
Epey şey öğrendim, diyordum kendi kendime,Çok az şey kaldı, diyordum, anlamadığım.Aklımı başıma alınca ne göreyim,Ömrüm yel gibi esmiş gitmiş,Hiçbir şey öğrenmeden kalakalmışım.
Geçmiş olan dünden hiç yad etme, yarın da gelmemişken feryad etme, düşünme geleceği de geçmişi de, şimdi şen ol da yaşamı berbad etme.
Her ağızda bir yemin artık, sakin ha inanmayınız. Biri bir şey mi söyledi; söz’e değil söyleyene bakınız..
Ezeli sırları ne sen bilirsin ne de ben bu muammayı ne sen okuyabilirsin ne de ben perde ardında sen ben dedikodusu var amma. Perde kalktı mı ne sen kalırsın ne de ben.
Kim demiş haram nedir bilmez hayyam ben haramla helalı karıştırmam seninle içilen şarap helaldir sensiz içilen su bile haram.
Bu zamanda az dostun olsun, daha iyi! Herkesle uzaktan hoş beş edip geçmeli, can gözünü açınca görüyor ki insan; en büyük düşmanıymış en çok güvendiği. Yalan mı?
Tanrım niye eksi ayranı edersin helal de şarabi haram.
Ezel avcısı bir yem koydu oltasına bir canlı avladı adem dedi adına iyi kötü ne varsa yapan kendisiyken tutar suçu yükler kendinden başkasına.