Nizami Gencevi Sözleri

Nizami Gencevi Kimdir? Hayatı ve Kısa Biyografisi

Nizami Gencevi, Fars şair ve düşünür.Nizami Gencevi, dünya edebiyat tarihinin en büyük epik ve romantik şairlerinden biri ve Fars edebiyatının en önemli figürlerinden kabul edilen, 12. yüzyılda yaşamış birFarsşair ve düşünürdür. En çok, Fars edebiyatında “Hamse” (Beşleme) geleneğini zirveye taşıyan ve beş mesneviden oluşanHamseadlı eseriyle tanınır. Bu koleksiyon içinde yer alanLeylâ vü MecnûnveHüsrev ü Şîrîngibi eserleri, Doğu edebiyatında aşk hikayelerinin en dokunaklı ve en sanatsal örnekleri olarak kabul edilir. Şiirlerinde aşk, ahlak, felsefe, astronomi ve tasavvuf gibi çok çeşitli konuları, zengin bir hayal gücü, derin bir entelektüel birikim ve kusursuz bir üslupla işlemiştir. Saray şairlerinin aksine, hükümdarların himayesine girmekle birlikte sarayda yaşamamış, hayatını doğduğu şehir olan Gence’de (bugünkü Azerbaycan) geçirmiştir. Eserleri, başta Türk edebiyatı olmak üzere, tüm İslam dünyası edebiyatlarını yüzyıllar boyunca derinden etkilemiştir.Nizami Gencevi’nin Erken Yaşamı ve EğitimiAsıl adıİlyas bin Yusufolan Nizami, yaklaşık 1141 yılında, Selçuklu İmparatorluğu’na bağlı olan ve o dönemde önemli bir kültür merkezi olan Gence şehrinde (bugünkü Azerbaycan) dünyaya geldi. Ailesi hakkında çok az şey bilinmektedir. Annesinin Kürt kökenli, babasının ise muhtemelen İran’ın Kum şehrinden olduğu rivayet edilir. Eserlerinden, anne ve babasını erken yaşta kaybettiği ve dayısı tarafından büyütüldüğü anlaşılmaktadır.Nizami Gencevi, döneminin mümkün olan en iyi eğitimlerinden birini almıştır. Eserlerindeki bilgi birikimi, onun sadece edebiyat ve şiir alanında değil, aynı zamanda matematik, astronomi, tıp, botanik, tarih, felsefe ve ilahiyat gibi çok çeşitli alanlarda da derin bir vukufiyete sahip olduğunu göstermektedir. Bu entelektüel derinlik, onun şiirlerine felsefi ve didaktik (öğretici) bir boyut katmıştır.

Hikmet, her zaman yol gösterendir, hikmetsiz yaşam karanlıktır.
Sözlerin kemansı ruhumu okşamaya devam eder.
Günahın en büyüğü, düşmana yakın olmak ve yalan söylemektir.
Benim Türklüğüm bu Habeşistan’da kaybolmaz.
Nizami, Türkmen ve Türk kavramlarını eserlerinde sevgiyle kullanır.
Düşman rüzgar gibi, şiddetlidir ama gelip geçicidir.
Dünyada söz olmasa, neye gerek düşünce?
Her sözü az demek daha hoş olur.
Yer altına düşse, değeri yitmez.
Akrebin düşmanlığı beterdir ejderhadan; ejderha açıkça vurur, akrep gizli her zaman.
Gerçeğe azıcık benzeyen yalan iyidir, yalana benzer gerçekten.
Kardeşin kanını alma kardeşten, tamam ayrı şeydir çünkü sütle kan.
Dünyaya fatih olmaz zulüm ile rezalet; yer yüzünün fatihi adalettir adalet!
Dünya’nın damarını kim tutsa, İsa gibi insaf ve adalet ile olur dünya hakimi.
Bulut ağlamazsa, çimen gülmez.