Hayali Kimdir? Hayatı ve Kısa Biyografisi
Hayâlî (‘-ö.1557, Edirne) Türk Divan edebiyatı şairinin mahlası.Asıl Adı Mehmet’tir. ‘Bekâr Memi’ diye anılmıştır.Eserleri zengin bir hayal gücüyle yazılmış, ince ve duyarlı bir üsluba sahiptir.Selanik’in kuzeydoğusu’ndaki Vardar Yenice’de dünyaya geldiği bilinen Hayali’nin doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, 1494-1495 yılları civarında doğduğu tahmin edilmektedir. Asıl ismi Mehmet’tir.Biyografi yazarı Âşık Çelebi’nin anlatısından anlaşıldığı kadarıyla, Mehmed, Sadi’nin (سعدی شیرازی) Bostan ve Gülistan eserlerini okuyarak genç yaşlarında şiirle ilgilenmeye başlamıştır.Seyyah bir sufi derviş olan Baba Alî Mest-i Acem müritleri ile Yenice-i Vardar’a geldiğinde, Mehmed topluluğa katıldı ve onlarla beraber İstanbul’a gitti. Yolculuk boyunca Sufi düşünce ve uygulamaların yanı sıra, şiir konusunda da Baba Ali’den eğitim aldı.İstanbul’da bir kadı olan Sarı Gürz Nûreddîn Efendi genç Mehmed’in bu toplulukla beraber olmasını hoş karşılamadı ve onu himayesine aldı. Mehmed, Sarı Gürz’ün korumasıyla öğrenim gördü; şiir bilgisini ve becerisini ilerleterek Hayâlî mahlası ile eserler vermeye başladı.On dört yaşında şöhrete kavuşan Hayâlî, Defterdar İskender Çelebi’nin dikkatini çekti. Daha sonra Pargalı İbrahim Paşa’ya takdim edildi ve Kanuni Sultan Süleyman’ın nedimleri arasına girdi.Sultanın en önemli şairlerinden biri haline gelen Hayâlî, seferlerde orduya eşlik etti. sozkimin.com Bu süreçte (1522) Rodos kuşatmasına ve 1534’teki Bağdat fethine katıldığı düşünülür. Bağdat’ın fethi esnasında Hayâlî’nin büyük şair Fuzûlî ile tanışmış olduğu söylentileri de mevcuttur.Şiir kabiliyeti yüzünden kendisine Melik-üş-şuarâ (‘Şairlerin Sultanı’), Diyâr-ı Rûm’un Sultân-ı Şuarâsı (‘Rûm Topraklarının Şairlerinin Sultanı) ve Hayâlî-i meşhûr (‘Meşhur Hayâlî’) gibi unvanlar verilmiştir. Sadrazam İbrahim Paşa ve padişah Kanuni Sultan Süleyman’ın gözündeki konumu kendisine pek çok düşman da kazandırmıştır ve sık sık hiciv ve alaylara maruz kalmıştır.
Hayali Sözleri
Aşk bir şem’-i ilâhîdür benem pervânesi. Şevk bir zencîrdür gönlüm anun dîvânesi.
Ferhad ve Kays kavgasını bir tarafa attım. Aşk meydanında benden başka hoş muamele eden yok.
Hikmet kitabından ders almayı istiyorsan, kudret kalemi yanak sayfasına ne yazmış, bak!
İstiyorsan almağı hikmet kitâbından sebak. Hâme-i kudret ne yazmış safha-i ruhsâra bak.
Mecnun ruhlar aleminde bana dua eder. Zira kişinin, üstadını hayırla anması lazımdır.
Eyledüm hengâme-i Ferhâd u Kays’ı ber-taraf. Aşk meydânında benden özge şîrîn-kâr yok.
Cihân-ârâ cihân içindedür arayıbilmezler. O mâhîler ki deryâ içredür deryâyı bilmezler.
Aşk, ilahi bir mumdur, pervanesi benim. Şevk bir zincirdir, gönlüm onun delisi.
Âlem-i ervâhda Mecnûn duâ eyler bana. Hayr ile yâd eylemek lâzım kişi üstâdını.
HAYALİ beye, Hâzreti Allah CC Rahmet eylesin. Mekanları cennet-i âli olsun inşaAllah. Fevkalade değerli bir divan şairidir. Öyle etkili sözleri varki; hayata dokunuyor. Onların sözleri Dünya var oldukça okunacak. Çünkü onlar bu alemi gerçekten layıkıyla zorluklar içinde yaşadılar, vesselam
Hayali Bey benim tezimin konusudur lütfen yardımcı olur musunuz?
Hayali en güzel, anlamlı ve etkileyici sözlerini ozlusozler.com’da okudunuz. Beğendiyseniz paylaşmayı ve yorum yapmayı unutmayın.
YORUMLAR